پیشگیری از بیماری آلزایمر
عوامل خطر احتمال ابتلا به اين بيماري را افزايش ميدهند. سن و ژنتيك، دو فاكتور
خطر بسيار مهم هستند. اغلب افراد مبتلا به اين بيماري بالاي 65 سال هستند، اما لازم به ذكر است كه پروسه بيماري سالها قبل از شروع تخريب حافظه و ادراك فرد آغاز ميشود. فرم خانوادگي بيماري (FAD) كه نسل به نسل منتقل ميشود، حدود هفت درصد از كل شيوع آلزايمر را دربر ميگيرد و بيشتر موارد بيماري، علت قابل شناسايي مشخصي ندارد.ساير عوامل خطر شامل:
- عادتهاي غذايي ناسالم
- ديابت
- فشارخون بالا
- كلسترول بالا
- سكته مغزي
- چاقي
- استرس
- بيماريهاي التهابي مزمن
- تاريخچه پزشكي افسردگي
- MCI (نبود ادراك خفيف)
- فعاليت فيزيكي اندك
- موقعيت اجتماعي – اقتصادي پايين
- فعاليتهاي مغزي ناكافي
- تحصيلات پايين
- آسيب مغزي مثل ورزشكاران رشته بوكس
- سيگاركشيدن
- كمبودهاي تغذيهاي مثل كمبود ويتامين 12B و فولات
تغذيه بيماران مبتلا به آلزايمر
رژيم غذايي خاصي براي مبتلايان به بيماري آلزايمر مورد نياز نيست، مگر اينكه اين بيماران، از بيماري ديگري نيز رنج ببرند، مثل ديابت كه در اين صورت لازم است از رژيم غذايي خاص ديابتيها پيروي كنند. در هر حال يك رژيم غذايي متعادل بسيار سودمند خواهد بود. در زير اصول يك تغذيه خوب يادآوري ميشود:
- خوردن انواع مواد غذايي از گروههاي غذايي
- تثبيت وزن از طريق برقراري يك تعادل صحيح ميان فعاليت و خوردن
- انتخاب مواد غذايي كه چربيهاي اشباع و كلسترول كمتري دارند
- محدوديت مصرف قند و شكر
- مصرف متعادل نمك
- نوشيدن هشت ليوان آب در روز (مگر اينكه فرد به علت مشكل پزشكي ديگري مثل نارسايي احتقاني قلب محدوديت داشته باشد).
داروها
اگر اين احتمال وجود دارد كه مواد غذايي با دارو تداخل عمل پيدا ميكنند از پزشكتان سوال كنيد.
پيشگيري از يبوست
- غذاهاي غني از فيبر ميل كنيد. منابع خوب فيبر شامل ميوهها، سبزيها، غلات كامل است. فيبر و آب به عبور مدفوع در كولون كمك ميكنند. اغلب فيبر ميوهها در پوست آنهاست.
- غلات سبوسدار بخوريد يا سبوس آنها را به ساير مواد غذايي اضافه كنيد، مثل سوپ و ماست.
- هشت ليوان آب يا ساير مايعات در روز بنوشيد (مگر اينكه محدوديت مصرف مايعات داشته باشيد)
- ورزش كنيد.
نكات عمومي
- به آرامي غذا بخوريد.
- غذايتان را به قسمتهاي كوچك تقسيم كنيد و آن را بهطور كامل بجويد.
- سعي نكنيد بيشتر از يك دوم قاشق غذاخوري از غذاييتان در يك لحظه (در آن واحد) بخوريد.
در صورت خشكي دهان چه بكنيم؟
- هشت ليوان يا بيشتر آب در روز بنوشيد و در صورت احساس عطش، اين تعداد را به 10 ليوان يا بيشتر افزايش دهيد.
- نان، تست، كلوچه يا كراكر را در شير، شكلات داغ يا قهوه به منظور نرمكردن آنها بخيسانيد.
- بعد از هر لقمه غذا به منظور مرطوب شدن دهانتان و همچنين بلعيدن راحتتر غذا، مقدار اندكي نوشيدني بنوشيد. براي نرمتر و مرطوبشدن غذاها به آنها سس اضافه كنيد، مثل آب گوشت يا كره آب شده.
- اثر آبنبات ترش يا بستني ميوهاي براي افزايش بزاق دهان و مرطوبشدن محيط دهانتان استفاده كنيد.
- از دهانشويههاي تجاري استفاده نكنيد. اين دهانشويهها اغلب حاوي الكل هستند كه ميتواند دهان شما را خشك كند. از پزشك يا دندانپزشكتان درباره فرآورده ديگر دهانشويه سوال كنيد.
- از پزشكتان درباره فرآوردههاي بزاق مصنوعي سوال كنيد. اين فرآورده با تجويز پزشك از تمام داروخانهها قابل دسترساند.
نگهداري و ثبات وزن
سوءتغذيه و كاهش وزن در بيماران مبتلا به آلزايمر بسيار ديده ميشود. بهمنظور رفع اين مشكل:
- غذاي كمتري را در تعداد وعدههاي بيشتري بخوريد. خوردن پنج تا شش بار غذا در روز آسانتر از خوردن همان تعداد غذا در سه وعده اصلي است.
- از مكمل مولتيويتامين / مينرال روزانه استفاده كنيد.
- مكملهاي رژيم غذايي مايعات ممكن است كمككننده باشد.
نياسين در رژيم غذايي ممكن است از آلزايمر جلوگيري كند:
يك مطالعه جديد نشان ميدهد خطر بيماري آلزايمر در كه افرادي كه به ميزان كافي نياسين از رژيم غذاييشان دريافت ميكنند، 70 درصد كمتر است.
غذاهاي غني از نياسين شامل:
- گوشت و ماهي
- لوبياها و عدس
- مغزها
- غلات غني شده، نان تهيه شده از گندم كامل
- قهوه
همچنين ثابت شده است كه امگا 3 علاوه بر اينكه خطر بيماريهاي قلبي – عروقي را كاهش ميدهد، ميتواند اثرات مفيدي روي بيماران مبتلا به آلزايمر داشته باشد.
پيشگيری از آلزايمر
افت عملکرد مغز و افزایش سن یک امر اجتناب ناپذیر است اما با انجام یک سری اقدامات، مسیر آن را میتوان کندتر کرد چرا که نمیتوانیم به طور کامل از بیماری که شروع شده جلوگیری کنیم ولی با استفاده از داروها و اقدامات دیگر می توان از بروز این اختلال جلوگیری و مغز و ذهن را فعال و پویاتر نگه داریم.
داشتن تغذیه مناسب مثل مصرف سبزیجات و میوه جات که دارای آنتی اکسیدان هستند به خصوص اسفناج، کلم بروکلی، کاهو، توت فرنگی و انگور در سنین جوانی را در جلوگیری از افت عملکرد مغز بسیار موثر دانست.
مصرف ماهی، ویتامینها به خصوص ویتامین ای، مصرف مناسب چای و قهوه کمک زیادی به جلوگیری از این بیماری میکند. همچنین ورزش ذهن و تمریناتی که به افزایش تمرکز کمک میکند مانند حل جدول، بازی شطرنج، حل معما، یادآوری یک خاطره از سالهای گذشته از بروز این بیماری جلوگیری میکند.
فرمانهایی برای پیشگیری
معاشرت کنید: داشتن روابط اجتماعی با دوستان و خانواده، اقدامی بسیار موثر برای حفاظت مغز از خطر زوال عقلی است.
ویتامین بخورید: افرادی که در برنامه غذایی خود از ویتامینهای ای و سی استفاده میکنند، کمتر به این بیماری مبتلا میشوند.
ورزش کنید: متناسب نگه داشتن بدن اقدام مهمی برای پیشگیری است. ورزش کردن به طور منظم میتواند خطر ابتلا به آلزایمر را تا 50 درصد کاهش دهد. ورزش منظم، تغذیه سالم و کنترل فشار خون تنها برای قلب مفید نیست، بلکه مغز را نیز سالم نگاه میدارد.
سالم خواری کنید: رژیم غذایی سرشار از سبزیها و همچنین ماهی بهترین راهکار برای کاهش احتمال بروز زوال عقل و آلزایمر است.
با نظر پزشک دارو مصرف کنید: مصرف منظم داروهای مسکن مانند آسپرین خطر ابتلا به آلزایمر را در مبتلایان به آرتریت کاهش میدهد. البته این روشی موثر برای کاهش خطر بروز آلزایمر در همه افراد نیست. این داروها میتوانند عوارض جانبی خطرناکی مانند مشکلات کلیوی و کبدی و نیز بروز زخمهای معده را در پی داشته باشند. به هر حال در برخی افراد به عنوان توصیه میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
سیگار نکشید: محققان میگویند افراد سیگاری بیشتر از دیگران احتمال دارد که دچار اختلال زوال عقل یا آلزایمر شوند. کسانی که ژن زمینهساز این بیماری را ندارند، با سیگار کشیدن میتوانند تا 70 درصد احتمال ابتلای خود را افزایش دهند.
مواد مخدر را ترک کنید: اجتناب از مصرف مواد مخدر یک توصیه برای تمام زندگی است. اما بد نیست بدانید مواد مخدر مثل قرصهای اکستازی میتوانند آسیبهای طولانی مدتی روی مغز بر جای بگذارند و مشکلاتی برای یادگیری و حافظه به وجود آورند و حتی باعث اختلال مشاعر و زوال عقل در آینده شوند.
مواد غذایی مفید بخورید: مصرف سیب و زردچوبه را مد نظر قرار دهید. این 2 ماده غذایی دشمنان آلزایمر هستند. خوردن روزی 2 لیوان آب سیب یا 3 عدد سیب بسیار به شما کمک میکند. از طرف دیگر زردچوبه در درمان و پیشگیری از بیماری آلزایمر موثر است. محققان دریافتند زردچوبه، پروتئینی را که موجب ایجاد این بیماری میشود در مغز موشها تجزیه کرده و از رسوب آن که سبب تخریب بافت مغز میشود جلوگیری میکند.
با سلام و احترام